Kürt Jeopolitiği

• Her partinin, her hareketin ve her farklı yapının, özgünlüklerini koruyacağı, KNK gibi esnek ve demokratik ulusal kurumlara ve kurumsal yapılara ihtiyaç vardır.

DEMİR ÇELİK

Kürt uluslaşması yolunda önemli ve değerli adımların atılmakta olduğu ve politik gelişmelerin yaşandığı bu dönemin siyasal analizini yapmak bize büyük olanak ve imkanlar sağlar diye düşünüyorum.

Her şeyden önce bugün, tarihte olmadığı kadar Kürdistani bir ruh ve kimliğin oluşmakta olduğu gerçeğini belirtmem gerekiyor. Bu oluşumu asıl değerli kılan şey; siyasal parti ve hareketlere rağmen bu ruhun tabandan oluşmuş olmasıdır. Yakın zamana kadar genel geçer tavır ve tutum; parti ve hareketin merkeze alındığı, futbol takımını tutan taraftar psikolojisi ile hareket edildiği bir durum söz konusuydu. Ancak gerek 2014 Kobanê kuşatması sürecinde, gerekse 2026 Rojava Özerk Yönetimi’ne dönük saldırılarda Kürtler; partiler, siyasal hareketler, mezhepler ve aşiretler üstü bir refleks ile hareket ettiler. Milyonların bu ayağa kalkışının en önde gelen nedeni; bölgesel ve küresel güçlerin Kürtlerin iktidarlaşmasını, kendilerini yönetmesini engellemeleriydi. Yani Kürtlerin kendi kaderlerini tayin hakkını tanımamaları gerçeği ile Kürtlerin bir kez daha yüzleşmiş olmalarıydı. Kürtleri merkez dışında tutan, statüsüne engel olan uluslararası bu jeopolitik tutum, Kürtlerin uluslaşma ayırdına varmalarına ve ulusal tutum almalarına yol açtı. Buna bölgesel ve küresel jeopolitiğin, Kürdistan jeopolitiği ile olan çelişkisini de eklediğimizde, Kürtlerin tabandan yükselen bu tutumları çok önemli ve değerli olduğunu pekala söyleyebiliriz. Bu anlamda da söz konusu bu süreçte, bölgesel ve küresel jeopolitiğin, Kürtlerin devletleşmesine engel oldukları gerçeği bir kez daha  açığa çıkmış oldu. Kürdistan’a ve Kürt statüsüne razı olmalarının yakın zamanda zor olacağını göz önünde bulundurduğumuzda da, Kürtler olarak yapmamız gerekenleri tartışmamızın çok yerinde olacağını düşünüyorum. Küresel güçlerin vekil savaşları ve devlet dışı aktörleri tasfiye etmek istedikleri bu süreçte, bizim temel yol haritamız demokratik siyaset olmalıdır. Demokratik siyaset; hem aramızdaki mesafeli duruşu ve yaklaşımları giderecek, hem de tek tek yapıların başaramadığı olanak ve imkanları elde etmemize yol açacaktır. 

Bir partiye, bir harekete gönül veriyor olabiliriz. Farklı düşünüyor, farklı inanıyor olabiliriz. Aşiretimiz, mezhebimiz, lehçemiz ve duyarlıklarımız farklı olabilir. Tüm bu farklılıklarımız birlikte olmamızın önünde engel olmamalı. Her partinin, her hareketin ve her farklı yapının, özgünlüklerini koruyacağı, KNK gibi esnek ve demokratik ulusal kurumlara ve kurumsal yapılara ihtiyaç vardır. Tüm Kürtleri kapsayan, tüm Kürt siyasal yapılarına açık olan ve her yapı ve hareketin kendi özgünlüğünü koruyacağı en temel kurum; 27 yıldır varlığını sürdüren KNK’dir. 

KNK bünyesinde yer alması gereken tüm Kürt parti ve hareketlerinin seçimli kongrede oluşturacakları eşgüdüm ve koordinasyona dayalı merkezi yapı, sürecin yürütülmesinde inisiyatif sahibi olmalıdır. Merkezi yürütme ve koordinasyon kurulu aşağıdaki alanları örgütlediğinde, Kürt ulusal başarısı çok daha kolay ve mümkün olur. KNK aşağıdaki alanları örgütleme esasıyla kendisini yeniden örgütlemelidir:

1- Kürdistan Statüsü amaçlı ortak asgari politik program oluşturulmalı.

2- BM ve AK başta olmak üzere ortak uluslararası diplomasi faaliyeti yürütülmeli. 

3- BM bünyesindeki “Devletsiz Halkların Hakları Komitesi” ne Kürt statüsü amaçlı müracaatı yapmalı. Statünün eldesinin siyasal ve diplomatik faaliyetleri esası ile hareket etmeli.

4- Ortak bayrak ve ortak semboller esas alınmalı.

5- Dünya demokrasi güçleri ile demokrasi asgari programı ekseninde ortak mücadele hattını örmeli.

Bu temel faaliyetleri amacına uygun yürütebilirsek bugün için aleyhimize olan uluslararası jeopolitiği lehimize çevirmemiz mümkün olabilir.